PrEP in Gent voor wie en hoe krijg je terugbetaling

PrEP in Gent voor wie en hoe krijg je terugbetaling

PrEP kan een hiv-infectie voorkomen.

Ook heteroseksuele mannen en vrouwen kunnen ervoor in aanmerking komen. Als huisarts bij HAP.GENT wil ik je uitleggen wanneer PrEP zinvol kan zijn, welke controles nodig zijn en hoe de aanvraag in Gent verloopt.

Ik kijk daarbij naar je concrete blootstelling aan hiv. Je seksuele geaardheid op zichzelf bepaalt niet of je PrEP nodig hebt.

Wat is PrEP

PrEP betekent pre-expositieprofylaxe: hiv-remmers innemen vóór een mogelijke blootstelling. Het gaat om één tablet die twee hiv-remmers combineert: tenofovirdisoproxil en emtricitabine. Bij correct gebruik is de bescherming tegen hiv zeer hoog.

PrEP beschermt niet tegen andere soa’s en voorkomt geen zwangerschap. Condooms en passende anticonceptie blijven daarom relevant. [1,2]

Wie kan terugbetaling krijgen ?

De Belgische regeling geldt voor hiv-negatieve rechthebbenden vanaf 16 jaar na beoordeling van het hiv-risico. Bij mannen die seks hebben met mannen en transgender personen met een zeer hoog risico zijn onder meer deze situaties opgenomen: anale seks zonder condoom met minstens twee partners in de afgelopen zes maanden; meerdere soa’s in het afgelopen jaar; meer dan één PEP-behandeling in het afgelopen jaar; of gebruik van psychoactieve middelen tijdens seks.

Daarnaast bestaan individuele hoogrisicocriteria, ook voor heteroseksuele personen: seks zonder condoom met een hoog hiv-risico, sekswerk met onbeschermde contacten, een partner met hiv zonder virale onderdrukking en het delen van injectienaalden. [3] Meerdere partners of seks zonder condoom geven dus niet automatisch recht op terugbetaling.

Ik bespreek daarom je concrete situatie met jou en bekijk of gespecialiseerde beoordeling aangewezen is.

Enkele voorbeelden om de voorwaarden te verduidelijken Ik licht de voorwaarden toe met fictieve voorbeelden.

Een man die in zes maanden anale seks zonder condoom had met minstens twee verschillende mannen kan aan een expliciet criterium voldoen.

Een heteroseksuele vrouw met een partner met hiv die pas met behandeling gestart is en nog geen virale onderdrukking heeft, kan eveneens in aanmerking komen.

Dat kan ook relevant zijn bij een zwangerschapswens.

Een heteroseksuele man met herhaalde onbeschermde contacten in omstandigheden met een hoog hiv-risico kan een individuele beoordeling krijgen. De geaardheid sluit terugbetaling niet uit.

Deze voorbeelden illustreren de voorwaarden en zijn geen automatische toekenning. [2,3] Heeft een partner met hiv onder effectieve behandeling een duurzaam ondetecteerbare virale lading, dan wordt hiv niet seksueel overgedragen: ondetecteerbaar is onoverdraagbaar. Die relatie op zich is dan geen reden voor PrEP; eventuele andere blootstellingen bespreek ik afzonderlijk met jou. [2]

Van vraag tot apotheek in Gent

1. Bespreek je vraag tijdens een consultatie. Ik breng samen met jou de mogelijke blootstelling, je vragen en eerdere testen in kaart. Je kunt ook rechtstreeks contact opnemen met een hiv-referentiecentrum.

2. Laat beoordelen of PrEP bij je past. Ik kan je naar een hiv-referentiecentrum verwijzen. In Gent kun je hiervoor terecht bij het Hiv-referentiecentrum van UZ Gent, C. Heymanslaan 10, 9000 Gent. De dienst vermeldt telefoon 09 332 23 50, bereikbaar van 8 tot 17 uur, en algemene.inwendige@uzgent.be. Vraag naar een PrEP-startconsultatie. [4]

3. Bespreek de startonderzoeken. Ik leg uit welke onderzoeken nodig zijn en stem met het referentiecentrum af waar ze gebeuren. Daarbij horen een hiv-test, nierfunctie, hepatitisonderzoek en syfilistest. Chlamydia en gonorroe worden getest volgens klachten, blootstelling en het afgesproken screeningsbeleid. Bij vrouwen hoort ook een zwangerschapstest bij de startbeoordeling. Ik controleer de bescherming tegen hepatitis B en bespreek zo nodig vaccinatie. Een heel recente hiv-infectie moet voldoende uitgesloten zijn. Meld recent risico, koorts, huiduitslag of keelpijn na een risicocontact. [2]

4. Laat de terugbetalingsaanvraag via het referentiecentrum regelen. Ik vind het belangrijk dat je weet dat deze aanvraag en het voorschrift voor terugbetaling via een arts verbonden aan een erkend, RIZIV-geconventioneerd hiv-referentiecentrum moeten verlopen. De adviserend arts van het ziekenfonds geeft de machtiging, voor maximaal twaalf maanden, met verlenging wanneer de noodzaak blijft bestaan. Een gewoon huisartsvoorschrift volstaat niet voor deze terugbetalingsroute. [3]

5. Haal de medicatie af met het voorschrift en de geldige machtiging. Ik raad je aan het remgeld vooraf met de apotheek te bespreken. Terugbetaling van medicatie betekent niet dat alle raadplegingen en onderzoeken volledig gratis zijn. [1,5]

6. Maak afspraken over de opvolging. Ik bespreek met jou hoe de huisarts en het referentiecentrum de controles kunnen afstemmen. De terugbetalingsregeling voorziet controles om de drie maanden. In overleg kunnen maximaal twee opvolgbezoeken per jaar bij de huisarts plaatsvinden. [3] Hoe neem je PrEP Dagelijkse inname is een mogelijkheid. Bij vaginale blootstelling is het korte 2-1-1-schema niet geschikt. De Belgische richtlijnupdate van 2026 beschrijft daarnaast een langer periodiek schema voor onder meer vrouwen, met dagelijkse voortzetting tot zeven dagen na het laatste risicocontact. Dat vraagt een individueel afgesproken start- en stopschema. Wie zonder oplaaddosis met één tablet per dag begint, moet volgens die richtlijn rekening houden met zeven dagen tot bescherming. Ik raad je aan het precieze innameschema met je PrEP-arts vast te leggen.

Tijdens een consultatie kan ik de instructies met je doornemen; neem geen schema van iemand anders over. Bij chronische hepatitis B kan dagelijkse behandeling nodig zijn en vraagt stoppen extra begeleiding. [2]

Bijwerkingen en veiligheid

Ik bespreek ook mogelijke bijwerkingen, zoals tijdelijke maag-darmklachten of hoofdpijn. Ik geef daarbij aandacht aan nierfunctiecontrole en mogelijke wisselwerkingen. Bij hepatitis B vraagt stoppen extra begeleiding. Vermeld andere geneesmiddelen en supplementen bij de intake. [2]

Wat als het risicocontact al plaatsvond

Ik maak een duidelijk onderscheid tussen PrEP, preventie vooraf, en PEP, de behandeling na een mogelijke blootstelling. PEP moet zo snel mogelijk starten, liefst binnen enkele uren en uiterlijk binnen 72 uur na de blootstelling. Neem onmiddellijk contact op met een spoeddienst of hiv-referentiecentrum voor beoordeling; wacht niet op een gewone PrEP-afspraak. [9]

Mijn advies Twijfel je of PrEP past bij jouw situatie? Je kunt die vraag gerust met mij bespreken. Ik bekijk samen met jou het risico en kan de route naar gespecialiseerde beoordeling voorbereiden. Ook als heteroseksuele man of vrouw mag je die vraag stellen.

Recente Belgische literatuur [2] Van Praet JT, Henrard S, et al.; BREACH. Belgian Guidance on the use of Pre-Exposure Prophylaxis: 2026 update. Belgische expertrichtlijn, geen gebruikscohort. Relevant voor actuele schema’s, controles en vaccinaties. https://breach-hiv.be/wp-content/uploads/2026/09/Van-Praet_2026_Update.pdf [6] Van Landeghem E, Hensen B, Belloni M, Nöstlinger C. Intersecting vulnerabilities, diverging pathways: an intersectional analysis of PrEP access disparities among migrant populations in Belgium. Social Science & Medicine. 2026;407:119642. Online gepubliceerd 24 augustus 2026. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2026.119642 Kwalitatief onderzoek naar toegangsproblemen door onder meer verzekering, bestaansonzekerheid en stigma. De interviews dateren uit 2021–2022; dit is geen meting van de huidige Belgische gebruiksprevalentie. [7] Rotsaert A, Vanhamel J, Vanbaelen T, et al. HIV Pre-exposure Prophylaxis (PrEP) Care in Belgium: A mixed-methods Study on PrEP Users’ Experiences and Service Delivery Preferences. AIDS and Behavior. 2024;28(2):393–407. Online verschenen in 2023, tijdschriftnummer 2024. https://doi.org/10.1007/s10461-023-04232-8 Onderzoek bij 326 gebruikers, aangevuld met 21 interviews. Beschrijft tevredenheid, praktische drempels en bereidheid om de huisarts bij PrEP-zorg te betrekken. Niet representatief voor alle personen die PrEP nodig hebben. [8] Vanhamel J, Reyniers T, Vuylsteke B, et al. Understanding adaptive responses in PrEP service delivery in Belgian HIV clinics: a multiple case study using an implementation science framework. Journal of the International AIDS Society. 2024;27:e26260. DOI 10.1002/jia2.26260. https://doi.org/10.1002/jia2.26260 Onderzoek naar de organisatie van PrEP-zorg in Belgische hiv-klinieken, met betrokkenheid van UZ Gent. Onderstreept het belang van samenwerking en aanpassing van zorgprocessen. Praktische en administratieve bronnen [1] UZ Gent. Behandeling met pre-expositieprofylaxe tegen hiv. https://www.uzgent.be/sites/default/files/2025-09/prep.pdf [3] BCFI, RIZIV-regelgeving hoofdstuk IV paragraaf 8750000. https://a.bcfi.be/nl/ampps/199810?cat=b [4] UZ Gent. Hiv-referentiecentrum. https://www.uzgent.be/nl/hiv-referentiecentrum [5] RIZIV. HIV: tegemoetkoming in de kosten voor de begeleiding in een gespecialiseerd centrum. https://www.riziv.fgov.be/nl/thema-s/verzorging-kosten-en-terugbetaling/ziekten/aandoeningen-van-het-bloed-en-van-het-immuniteitsysteem/hiv [9] Instituut voor Tropische Geneeskunde. Hiv-PEP (post-expositieprofylaxe). https://www.itg.be/nl/clinics/service/hiv-pep-post-expositie-profylaxe