Statines opstarten op 70jarige leeftijd ? Loont het nog de moeite ?
Cholesterolverlagers na 70 jaar: wat leert een nieuwe studie?
Een grote studie bij 70-plussers toont minder ernstige hart- en vaatproblemen met een cholesterolverlager. Een langere levensduur of langer leven zonder dementie of blijvende lichamelijke beperkingen werd echter niet aangetoond.
Statines zijn geneesmiddelen die het LDL-cholesterol verlagen. Ze worden voorgeschreven om het risico op hart- en vaatziekten te verminderen. Maar hoeveel voordeel biedt het om hiermee te starten op oudere leeftijd, wanneer je nog geen gekende hart- en vaatziekte hebt?
Wat werd onderzocht?
De Australische STAREE-studie volgde bijna 10.000 zelfstandig wonende mensen van 70 jaar en ouder, zonder gekende hart- en vaatziekte, diabetes of dementie.
Ongeveer de helft kreeg dagelijks atorvastatine, met een streefdosis van 40 mg. De andere helft kreeg een placebo: een tablet zonder werkzame stof. De deelnemers werden ongeveer zes jaar gevolgd.
Minder hart- en vaatproblemen
Een ernstig hart- of vaatprobleem kwam voor bij:
ongeveer 83 op 1.000 mensen in de placebogroep;
ongeveer 60 op 1.000 mensen in de statinegroep.
Dat betekent ongeveer 23 minder mensen met zo’n probleem per 1.000 behandelde mensen, over ongeveer zes jaar. Het absolute verschil bedraagt 2,3 procentpunten.
Onder deze problemen vielen een hartinfarct, een beroerte, overlijden door hart- en vaatziekten of een ingreep om de doorbloeding van de kransslagaders te herstellen. Dit cijfer beschrijft deze uitkomsten samen.
Waren er ook minder overlijdens?
In de statinegroep overleden 395 van de 4.984 deelnemers. In de placebogroep waren dat 433 van de 4.987 deelnemers.
Er waren dus 38 minder overlijdens in de statinegroep. Omgerekend is dat ongeveer 8 minder overlijdens per 1.000 mensen, een absoluut verschil van ongeveer 0,8 procentpunt.
Dit verschil was niet statistisch significant. Dat betekent dat de studie onvoldoende zekerheid geeft om te besluiten dat de behandeling de totale sterfte verlaagt. Het aantal overlijdens door hart- en vaatziekten was bovendien gelijk: 74 in elke groep.
Ook voor overleving zonder dementie of blijvende lichamelijke beperkingen werd geen statistisch overtuigend voordeel gevonden.
En de bijwerkingen?
Spierklachten, levergerelateerde problemen en diabetesgerelateerde bijwerkingen werden vaker gemeld bij deelnemers die atorvastatine kregen. Ernstige gemelde ongewenste gebeurtenissen waren zeldzaam en kwamen in beide groepen ongeveer even vaak voor.
Klachten tijdens een behandeling verdienen aandacht. Ze worden echter niet altijd door het geneesmiddel veroorzaakt: ook deelnemers die een placebo kregen, meldden klachten.
Wat betekent dit voor jou?
Een statine starten na 70 jaar is een persoonlijke afweging. We kijken naar je totale risico op hart- en vaatziekten, je gezondheid, andere medicatie, eventuele bijwerkingen en wat jij belangrijk vindt.
Deze studie gaat over mensen zonder gekende hart- en vaatziekte. Voor wie al een hartinfarct of beroerte heeft doorgemaakt, geldt een andere afweging.
Neem je een statine en twijfel je aan het nut ervan? Stop niet op eigen initiatief. Bij HAP.GENT kunnen we samen bekijken hoeveel voordeel de behandeling voor jou kan bieden en of een aanpassing aangewezen is.
Dr. Didier Hebberecht, Huisarts
Bron: STAREE-studie, The New England Journal of Medicine, 2026. DOI: 10.1056/NEJMoa2607314.